Słowo „litania” oznacza w języku greckim prośbę. Ta forma modlitwy błagalnej ma charakterystyczny układ szeregu próśb – inwokacji, po których następuje stała odpowiedź: „Módl się za nami”.

Nazwa tej Maryjnej modlitwy nawiązuje do Loreto – włoskiego miasteczka, do którego w średniowieczu przeniesiono dom rodzinny Maryi z Nazaretu. Domek otoczono pokaźną bazyliką, a szczególny kult Matki Bożej i kolejne wezwania modlitwy wznoszone przez pielgrzymów w tym miejscu przekształciły się w ciągu wieków w obecną formę litanii zwanej Loretańską. Po raz pierwszy ukazała się ona drukiem w 1572 r. we Florencji i zawierała 43 wezwania.

W ciągu wieków poszczególne wezwania Litanii Loretańskiej ulegały zmianom. W zależności od potrzeb i okoliczności usuwano lub wzbogacano ją nowymi (dzisiejsza wersja litanii zawiera 52 wezwania). Przykładowe dodane inwokacje:

• „Wspomożenie wiernych”, wprowadzone przez papieża Piusa V w związku ze zwycięstwem nad Turkami pod Lepanto (1571); • „Królowo bez zmazy pierworodnej poczęta” włączone przez Piusa IX dzień przed ogłoszeniem dogmatu o Niepokalanym Poczęciu NMP (1854);• „Królowo Różańca świętego”, wprowadzone przez Leona XIII (1883); • W 1908 r. Kościół na ziemiach polskich uzyskał zgodę na włączenie wezwania „Królowo Korony Polskiej” (przekształcone później w „Królowo Polski”); • „Królowo pokoju”, włączone przez Benedykta XV (1917) w obliczu wojny; • „Królowo wniebowzięta”, wprowadzone przez Piusa XII (1950) w związku z ogłoszeniem dogmatu o Wniebowzięciu NMP; • Janowi Pawłowi II zawdzięczamy wezwanie „Królowo Rodziny” (1995); • Papież Franciszek w kontekście współczesnych kryzysów dołożył wezwanie „Matko nadziei” (2020). /JM