W74. rocznicę wybuchu II wojny światowej, 1 września w bazylice archikatedralnej rozbrzmiewała modlitwa za wszystkich, którzy walczyli i oddali życie w obronie Polski. Mszę św. w intencji ojczyzny sprawował arcybiskup metropolita łódzki Marek Jędraszewski przy współudziale kilkunastu prezbiterów. We wspólnej modlitwie uczestniczyli przedstawiciele władz miejskich i wojewódzkich z wojewodą Jolantą Chełmińską i przewodniczącą Rady Miejskiej Joanną Kopcińską na czele. Przybyli przedstawiciele środowisk kombatanckich, służb mundurowych, różnych instytucji, stowarzyszeń i organizacji.

W kazaniu Ksiądz Arcybiskup zwrócił uwagę, że systemy totalitarne: nazistowski i bolszewicki chciały usunąć chrześcijaństwo z duszy Europy. Dążyły do przekreślenia jej chrześcijańskich dziejów. Odrzuciły Boga i w konsekwencji zwróciły się przeciw człowiekowi. Obydwa systemy były skierowane przeciwko narodowi polskiemu, który swoim duchem, pojęciem wolności, tysiącletnim przywiązaniem do chrześcijaństwa sprzeciwiał się tego rodzaju planom. Był gotów, by walczyć o Polskę, jej wolność i najświętsze wartości, które za wszelką cenę należało ocalić wobec barbarzyństwa nazizmu i bolszewizmu. Zarówno Niemcy, jak i Sowieci mieli bardzo konkretny cel, aby całkowicie wyniszczyć polską inteligencję. Z tych, którzy pozostaną, uczynić niewolników służących potrzebom nowej rzeczywistości, z jednej strony tysiącletniej Rzeszy, z drugiej „świetlanego jutra”.

Lata okupacji, a potem kolejne dziesięciolecia były czasem zmagania się o polską duszę i prawdę o wrześniu 1939 r. Ileż fałszywych, krzywdzących i niesprawiedliwych osądów czyniono publicznie, by pomniejszyć wartość walki z września 1939 r. Ileż oszczerstw, krzywd i poniżenia kierowano wobec patriotów, by uczynić z nich duchowych karłów i niewolników.

Ksiądz Arcybiskup podkreślił również, jak ważna, szczególnie dzisiaj, jest pamięć o tych wydarzeniach. „Udało się ocalić to, co najświętsze i najwspanialsze. Jednak zdajemy sobie sprawę z tego, że dzisiaj nie jest to takie oczywiste ani łatwe dla tych, którzy są poddawani ciągle jeszcze wielkiej presji, by zapomnieć, milczeć, nie wspominać, by nie wysławiać. Wystarczy przejrzeć czasopisma i dzienniki. Jak bardzo mało, wręcz śladowo pisze się o wrześniowej rocznicy” - zaznaczył abp Marek Jędraszewski.

Jakby nie było 1 września 1939 r., ciągłego zmagania o pamięć, która pragnie pamiętać, dziękować i jednocześnie zobowiązywać do tego nas, żyjących w wolnym kraju. Musimy zrozumieć, że wolność jest darem zadanym, o który nieustannie trzeba się zmagać, aby była wolnością autentyczną, na miarę poświęcenia tamtych żołnierzy, oficerów, a także ludności cywilnej.

- Wszystkie te sprawy przywołujemy dzisiaj przed ołtarz Chrystusa. Modląc się za ojczyznę i jej dobrą przyszłość, łączymy ofiarę naszych braci i sióstr sprzed 74 lat i tych powojennych z ofiarą Chrystusa. Tym samym modlimy się o trwały fundament naszej wolności osobistej, wolności naszego narodu i ojczyzny - zakończył abp Marek Jędraszewski.

Pasterskie błogosławieństwo udzielone przez Metropolitę łódzkiego zwieńczyło rocznicową Eucharystię sprawowaną w bazylice archikatedralnej.